CD: The Triffids reissues deel 3: Calenture

In 1987 verscheen Calenture, het debuut van The Triffids bij een groot platenlabel, Island Records. Het was een hele verandering voor de groep, die voor het eerst kon beschikken over een groot opnamebudget. Het gevolg daarvan was dat de groepsleden experimenteerden met instrumenten en opnametechnieken in de studio, waarvan de meeste uiteindelijk toch niet weerhouden zouden worden. Eerst werd er gewerkt met Craig Leon als producer (Blondie, Ramones), maar toen bleek dat die samenwerking geen goede resultaten gaf, werd Leon de laan uitgestuurd, en de reeds afgewerkte songs in de vuilbak gekieperd, goed voor een bedrag groter dan het totale budget van Born Sandy Devotional. Uiteindelijk werd Gil Norton opnieuw binnengehaald, de man die reeds BSD had geproduceerd, maar ook dan verliepen de opnamen moeizaam: vele maanden en ettelijke studios gingen voorbij, vooraleer Calenture een feit was.

Calenture is, met zijn ruim uitgemeten jaren 80 poparrangementen, een qua sound totaal andere plaat dan al zijn voorgangers. De veelal op country en blues geïnspireerde songs van David McComb werden vakkundig omgebouwd tot popmuziek van het zuiverste water, maar met het onmiskenbare, wat wrange ondertoontje dat McComb zo eigen is. Om die reden is het een plaat die altijd een wat dubbel gevoel bij mij heeft opgeroepen: enerzijds was er de onmiskenbaar hoge kwaliteit van McCombs songwriting skills, anderzijds wrongen de arrangementen soms wat tegen – ik had het meer voor de directheid van Treeless Plain en Raining Pleasure en voor de wijds uitwaaierende wrange melancholie van Born Sandy Devotional dan voor deze plaat. Ondertussen zijn er vele jaren voorbij gegaan, heb ik meer muziekjes leren kennen en waarderen, en de hernieuwde kennismaking met Calenture valt beter mee dan ik verwacht had.

De remastering voor deze reissue is een minder prominente factor dan op Born Sandy en In The Pines, de breed uitgewerkte arrangementen komen net iets beter en helderder tot hun recht dan op de originele release, anderzijds werd het geluid niet opgepompt tot hedendaagse normen (in vergelijking met hedendaagse producties klinken vele instrumenten een beetje alsof er een demper op staat), wat het respect voor het originele materiaal aantoont. De plaat opent met Bury Me Deep In Love, voorzien van electronische percussie en een achtergrondkoortje dat wat van gospels weg heeft, en wellicht de bekendste song van The Triffids ooit (al was het maar omdat ze gebruikt werd tijdens de huwelijksscènes van Harold en Madge in de populaire Australische soap Neighbours). Kelly’s Blues is een wat donkere Triffids-song, en ik zeg hier ‘Triffids-song’, omdat ze met het folky viooldeuntje erg sterk aan ouder werk van de groep herinnert. McComb bezweert een zwartgallig meisje haar demonen achter zich te laten, blijkbaar zonder veel resultaat: Nobody knows the darkness of Kelly’s blues/ How they turn in on her, how they let her bad side loose/ How thin must she grow in this cold and dirty room?/ How can I put it in between words?/ Kelly, come on out of the gloom.

Dan volgt A Trick of the Light. Wat Little Arithmetics is voor dEUS, is deze song voor The Triffids: in een rechtvaardige wereld een gegarandeerde nummer één-hit, maar with things being what they are is het nooit verder gekomen dan een bescheiden radiohitje, zonde. Als je deze versie vergelijkt met de country-versie die terug te vinden is op de reissue van In The Pines, besef je pas goed hoe ingrijpend de wil was om van Calenture een kwalitatief hoogstaande popplaat te maken. Ook Hometown Farewell Kiss werd in een nieuw arrangement gehesen, maar dit is minder ingrijpend dan voor Trick. Voor mij blijft dit één van McCombs bitterste teksten over een man die naar zijn thuisstad terugkeert om het plat te branden, en dan past het niet daar een vrolijk popdeuntje op te zetten: Now I drive familiar smoky streets/ I know this town, I know where to turn/ All the while I kept a road map in my head/ I just came back to see the people and their houses burn.

Unmade Love volgt dan, met zijn slepende, dreigende drums en bas, die je gewild een wat ongemakkelijk gevoel bezorgen; lange tijd heb ik het moeilijk gehad met deze song, omdat ze melodisch niet zo uitgewekt is en vele maten te traag is voor een rocksong; bij herbeluistering blijkt het echter een prima vehikel te zijn voor alweer een sombere David McComb. Afsluiter van kant één was Open For You, een mooie folksong geschreven door Jill Birt, maar door David McComb ingezongen.

Holy Water was de derde single uit Calenture, een bijna atypisch vrolijke popsong inclusief meezingbaar refrein, met een arrangement waarin naast electronische percussie zowaar enkele Christmas bells het mooie weer maken. Blinder by the Hour volgt dan, een melancholische song met uitgebreide string arrangementen, die een beetje teruggrijpt naar de sfeer van Born Sandy Devotional, maar dan zonder de felle intensiteit die de meeste songs daar kenmerkt, en zo op deze plaat perfect op zijn plaats is als overgang naar Vagabond Holes, een op folk geïnspireerd nummer over een man op de dool: Holes in my body, holes in my shoes/ You can put your fingers in me/ Let the north wind blow straight through/ When you left I almost disappeared/ Now you’ve gone, I’m not quite here. Indrukwekkend.

Nog meer folk-invloeden in Jerdacuttup Man, waarvoor zelfs uilean pipes (een soort doedelzak) de studio werden ingesleept. Het resultaat is niet minder dan briljant, en ook de lyrics over een mummie in een museum zijn onvergetelijk: I live under glass in the British museum/ I am wrinkled and black, I am ten thousand years/ I once lost in business, I once lost in love/ I took a hard fall, I couldn’t get up. Jerdacuttup Man loopt naadloos over in Calenture, een pianodeuntje gespeeld door David McComb en Adam Peters, in die dagen zowat de zevende Triffid die samen met McComb heel wat arrangementen voor diens songs bedacht.

Afsluiter Save What You Can bedient zich van wijdse strijkersarrangementen, maar is vooral een bloedmooie song over het gevoel van eindigheid en verval: Time is against us, even love conspires to disgrace us/ And with things being what they are …/ Yes and things being what they are/ Oh my friend, we used to walk in the flames/ Now somebody’s taken my arms/ The shadows are taller you’re missing your halo/ With your face in the half-light you look like a stranger. Save What You Can bleef indertijd steeds in het geheugen hangen, en dat is nu niet anders: een waardige afsluiter van een steengoeie popplaat, die wellicht wat te moeilijk was om de hoge verwachtingen qua verkoopcijfers bij Island in te lossen, en die ik ooit wel eens heb weten omschrijven als moderne gospel. In dat verband is het ook niet slecht om de betekenis van het woord calenture, zoals weergegeven in het CD-boekje, aan te halen: Tropical fever or delirium suffered by sailors after long periods away from land, who imagine the seas to be green fields and desire to leap into them. Niet direct een begrip dat de grote massa begeestert, vermoed ik, maar wel treffend voor de sfeer op de plaat.

Als extra tracks op deze reissue werden alle b-kantjes van de singles opgenomen, met uitzondering van een Beatles-cover die blijkbaar voorbehouden wordt voor een eventuele rarities release. Baby Can I Walk You Home is een onverwacht speels popdeuntje, schijnbaar direct op band gekwakt in de stijl van Treeless Plain, maar zonder de bitterheid die uit die plaat spreekt. Ook Region Unknown is een onvermoed melodisch werkstukje. Love the Fever wordt dan weer helemaal geschraagd door electronische beats, een stijlelement dat McComb steeds meer fascineerde, getuige ook hun op diverse live optredens gebrachte cover van Madonna’s Into the Groove. Bad News Always Reminds Me of You en Everything You Touch Turns to Time sluiten de plaat af, opnieuw twee popsongs, die je echter net iets te gemakkelijk vergeet.

Wat zeg ik, afsluiten? Deze reissue heeft nog een surprise package in huis: een tweede cd, met rehearsal demos van zowat alle Calenture songs, en ook twee nieuwe nog onbekende nummers. Opvallend zijn hier Bury Me Deep In Love, met praktisch geen refrein, A Trick of the Light in zijn country-versie, maar met backing vocals (in tegenstelling tot de In The Pines-versie) en Open For You, gezongen door Jill Birt. De nieuwe songs zijn There Must Be a Curse on Me, met een mondharmonica, en Burned, met onvervalst sixties bubblegum orgeltje. En dan is er nog een mooi stukje piano-improvisatie van David McComb, door Graham Lee postuum Calentura gedoopt.

Nu is het nog minstens een half jaar wachten op de volgende Triffids reissues, maar volgens de laatste berichten zouden we dan in één worp de vier overige platen moeten krijgen: Treeless Plain, Raining Pleasure, Field of Glass en The Black Swan. De drie nu reeds beschikbare heruitgaven zijn onmisbaar voor elke Triffids-fan, en meer dan een dikke aanrader voor de muziekliefhebber die meer wil horen van één van de meest authentieke bands uit de jaren 80.